تمام مقالات مقالات برگزيده	رمضان فرصتی برای کسب تقوا و شناخت وظایف خویش
	11 شهريور 1387 0:0 خداوند بزرگ را سپاس می‌گوییم که زنده ماندیم و بار دیگر ماه رمضان با تمام خیرات و برکاتش بر ما وارد شد’ ماهی که در آن ابواب آسمان به روی خلق باز است و نسیم رحمت و لطف الهی از هر سو می‌وزد. ماهی که بزرگترین موهبت الهی، کتاب الله در آن نازل شده و شفای همه دردهای ظاهری و باطنی بندگان را به آنان عنایت کرده است. ماهی که در آن مومنان به مهمان‌سرای الهی دعوت شده‌اند تا از خوان نعمت بی‌دریغش غذای روح و جان تناول کنند. ماه بازگشت به خویشتن و آشتی با خود، ماه توبه و پاک شدن از گناه، ماه آزاد شدن از قید تمنیات ظاهری و ماه رسیدن به همه خوبی‌ها. خداوند متعال در قرآن کریم فلسفه اصلی روزه را حرکت به سوی تقوا و پرهیزگاری بیان می‌نماید: «کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون» روزه بر شما واجب گشت هم‌چنان که بر پیشینیان شما واجب شده بود تا شاید تقوا و پرهیزکاری پیشه کنید. همانطور که برای کسب هر مهارت و توانایی به تمرین و ممارست جدی نیاز است، برای کسب تقوا و پرهیزگاری نیز به تمرین و ممارست طولانی نیاز است. ماه مبارک رمضان فرصت یک ماهه‌ای است که درآن مومنان نه تنها از محرمات الهی پرهیز می‌نمایند بلکه آن چه را که حلال کرده است نیز به کناری می‌نهند و رو به سوی دوست می‌کنند. آن گاه که انسان توفیق آن بیابد که یک ماه متوالی خواهش‌های نفس خود را کنترل اراده خویش درآورده و به فرمان خدا بسیاری از اعمال و رفتارها را ترک کند و به تفکر و تامل درباره سرنوشت خود و هدف زندگی و سرانجام کار بپردازد به طور قطع آمادگی لازم برای کسب معرفت حق و قدم نهادن در راه تقوا و فرمانبرداری از فرامین الهی را کسب خواهد نمود و بعد از این ماه نیز خواهد توانست این مسیر را ادامه دهد. بنابراین اگر روزه‌داری ما تنها به پرهیز از خوردن و آشامیدن و مبطلات مرسوم روزه محدود شود و زمینه را برای تقویت روحیه تقوا و پرهزگاری از محرمات در دل ما فراهم نکند و بعد از این ماه آثاری از روزه باطنی در اعمال و رفتار ما بر جا نماند. چنین روزه‌داری جز رفع تکلیف نتیجه دیگری نداشته و منظور اصلی از آن حاصل نشده است. حضرت رسول اکرم(ص) برای آگاه نمودن مومنان از وظایفی که در این ماه بر عهده دارند و بایستی خود را برای انجام آن‌ها آماده کنند، در آخرین جمعه ماه شعبان خطبه‌ای ایراد فرمودند و امتیازات خاص این ماه مبارک را تشریح فرمودند؛ مطالعه این خطبه نشان می‌دهد که روزه‌داری حقیقی همراه با انجام وظلیف دیگری نیز هست که مجموعه آن‌ها می‌توند انسان را به مسیر تقوا رهنمون سازد. پیامبر اسلام(ص) در قسمتی از آن خطبه چنین می‌فرمایند: ای مردم ماه خدا به شما روی آورده است با همه رحمت و برکت و آمرزشش. ماهی‌ست که روزها و شب‌ها و ساعت‌هایش بهترین روزها و شب‌ها وساعت‌هاست شما در این ماه به مهمانی خداوند دعوت شده‌اید با نیت‌های پاک از خدا بخواهید که دل‌هایتان را از گناه و صفات ذمیمه پاک گرداند و به شما توفیق روزه داری و تلاوت قرآن عنایت کند. از گرسنگی و تشنگی آن به یاد عطش و گرسنگی روز قیامت باشید و به فقیران و مسکینان رسیدگی کنید و در رفع مشکل آنان بکوشید. پیران را مورد احترام قرار دهید و كودكان را نوازش كنيد و به خويشان و نزديكان نيكي كنيد و بر يتيمان مهرباني كنيد تا بعد از شما بر يتمانتان مهرباني كنند. اي مردم باز داريد گوش‌هاي خود را از ممنوعات، فروپوشانيد ديدگان خد را از محرمات، باز داريد زبان خود را از ناشايست‌ها كه روزه دار حقيقي تمام اعضا و جوارح ظاهري و باطني او روزه است حتي مو و پوستش. از گناهان به سوي خدا توبه كنيد و ذر هنگام نماز دست‌هاي خود را به دعا به سوي پروردگار بلند كنيد... . همانطور كه مشاهده مي‌شود در ماه مبارك رمضان، علاوه بر روزه‌داري ظاهري وظايف ديگري نيز بر عهده مومنان هست كه عمل به آن‌ها در تهذيب نفس، ارتقاء معنوي و افزايش تقوا لازم و مؤثر است. البته اين وظايف مخصوص ماه رمضان نيستند و در تمام ايام سال مي‌بايست مورد توجه قرار گيرند اما انجام آنها در ماه رمضان از روي توجه كامل و اخلاص، سبب آمادگي هر چه بيشتر انسان دركسب فضايل معنوي، تقوا و پرهيزگاري مي‌شود. يكي از وظايفي كه به آنها اشاره شده و با توجه به شرايط امروز جامعه ما اهميت ويژه‌اي دارد رسيدگي مستمر به حال نيازمندان و ياري و مساعدت به آن‌ها است، در سيره پيشوايان معصوم(ع) آمده است كه آنان وظيفه رسيدگي به نيازمندان را شخصاً انجام مي‌دادند و به دست مبارك خود مواد غذايي و مايحتاج خانواده‌هاي بي‌سرپرست و نيازمند را به آنان مي‌رسانده‌اند. دين اسلام براي ضعفا و فقرا حقي در مال ديگران مقرر کرده تا كسي آن را مال خود نداند و به صاحبش عودت نمايد. چنان‌كه در سوره اسراء مي‌فرمايد: "آت ذالقربي حقه و المسكين و ابن السبيل و لا تذر تبذيراً " حق صاحبان قرابت و خويشاوندي را به آن‌ها بده و حق مسكين و رهگذر را هم ادا كن و اسراف و تبذير روا مدار. در سوره معراج نيز مي‌فرمايد: "والذين في اموالهم حق معلوم السائل و المحروم" در اموال اغنيا و صاحب امكانات مادي براي سائلين و محرومين حق معلومي است از جمله براي افرادي كه قادر به كار نيستند يا درآمدشان كفاف امرار معاش آن‌ها را نمي‌كند. بنابراين عده اي محروم بمانند يا برخي به طور مالايطاق كار كنند و يا گروهي دست از وظيفه مخصوص خود بردارند. زيرا خداوند تبارك و تعالي خوان نعمت خود را براي همه مردم گسترده و فرموده "والارض وضعها للانام " همگان در مواهب اين عالم حقي دارند، نه فقط عده خاصي از اغنيا و مستكبرين كه هميشه منافع خود را در نظر گرفته و از حال ضعفا و فقرا بي‌خبرند. در قرآن كريم و كلام حضرات معصومين(ع) مخصوصاً نهج‌البلاغه از ابتدا تا انتها توصيه به رعايت حال فقرا و مراعات عدالت است. بررسي انحرافات جوامع و درد منحرفين نشانگر اين حقيقت است كه بي‌عدالتي اجتماعي و بي‌اعتنايي اغنيا به فقرا سبب اكثر انحرافات است و نادرند افرادي كه از بي‌عدالتي اجتماع متأثر نباشند. مي‌توان گفت كه در حقيقت فقرا اهل و عيال اغنيايند و به نوعي واجب النفقه ايشانند و پرداخت حقوق نيازمندان توسط اغنيا گامي‌است به سوي برقراري عدالت و رفع تبعيض. از خداوند بزرگ مي‌خواهيم كه به ما توفيق دهد كه در اين ماه مقدس و بعد از آن به همه وظايف خود عالم و عامل باشيم.